تماشای سکوت | سیامک تراکمه‌زاده
مجالس سکوت و تصویر — جلسه هفتم

افسون

Encanto
کارگردانان: جرد بوش، بایرون هاوارد (۲۰۲۱) | موسیقی: لین-منوئل میرندا | مدت زمان: ۱۰۲ دقیقه

خلاصه داستان

خانواده مادریگال در خانه‌ای جادویی در کوهستان‌های کلمبیا زندگی می‌کنند؛ جایی که به هر کودک در سن بلوغ یک موهبت جادویی اعطا می‌شود؛ از زور بازوی مفرط و درمان دردها تا کنترل آب‌وهوا. در این میان، میرابل تنها عضو خانواده است که هیچ موهبت ویژه‌ای دریافت نکرده و برچسب «عادی بودن» و «ناکافی بودن» خورده است. با این حال، وقتی جادوی خانه به دلیل فشارهای پنهان و ترک‌های زیربنایی به خطر می‌افتد، میرابل تنها کسی است که شجاعت دیدن نقص‌ها و شنیدن دردهای سرکوب‌شده نسل‌های این خانواده را دارد.

از نگاه دیگر منتقدین

«افسون، کالبدشکافی درخشان روان‌شناختی از تروماهای بین‌نسلی و بار سنگین کمال‌گرایی است. اثر نشان می‌دهد چگونه تلاش برای همیشه بی‌نقص بودن، اصالت اعضای خانواده را می‌بلعد و خانه امن را از درون متلاشی می‌کند.»

این انیمیشن با کسب جایزه اسکار بهترین پویانمایی، امتیاز IMDb: 7.2 و Rotten Tomatoes: 91%، فراتر از یک اثر فانتزی کودکانه ظاهر شد. منتقدان برجسته بین‌المللی پرداخت روان‌شناختی کاراکترها را ستودند؛ به‌ویژه واکاوی این واقعیت که چگونه نجات یک سیستم نه با قدرت‌های جادویی، بلکه با پذیرش آسیب‌پذیری و شکستن نقاب‌های موفقیت ممکن می‌شود.

دریچه تماشا از نگاه خودنویس

ما در مجالس سکوت و تصویر به تماشای افسون می‌نشینیم تا بارهای میراثی و ریشه‌های پنهان اضطراب را واکاوی کنیم:

  • بارهای میراثی و نقش‌های تحمیلی: اعضای خانواده استعاره‌ای از «جمعیت درون» هستند؛ لوئیزا تجسم بار مسئولیت مفرط و ممنوعیت خستگی است، ایزابلا نماد فشار خردکننده کمال‌گرایی افراطی است، و برونو همان بخش حقیقت‌گویی است که به‌خاطر گفتن واقعیت به سایه‌ها تبعید شده است.
  • تله کمال‌گرایی و اهمال‌کاری پنهان: وقتی ارزش وجودی انسان به «موهبت و عملکرد بی‌نقص» گره می‌خورد، ترس از شکست و اضطراب کافی نبودن بالا می‌گیرد؛ بستری که روان را ناخودآگاه به سمت فرار و توقف هدایت می‌کند.
  • میرابل به مثابه منِ خودآگاه و ناظر: میرابل موهبت جادویی ندارد، اما ظرفیت مشاهده‌گری، شنیدن بدون قضاوت و در آغوش کشیدن نقص‌ها را داراست؛ همان کیفیتی که در خودنویس تمرین می‌کنیم تا بارهای تحمیل‌شده از نسل‌های قبل را روی کاغذ شناسایی کنیم و پس بدهیم.
سیامک تراکمه‌زاده

من (احتمالاً) سیامک هستم!

همراه و تسهیلگر مسیرهای «تماشای سکوت» و «خودنویس». در این مجالس، کنار هم می‌نشینیم تا ابتدا در سکوت تماشا کنیم و سپس بدون ادعا و شتاب برای قضاوت، لایه‌های درون را در آینه داستان‌ها به نظاره بنشینیم.

اطلاعات بیشتر درباره من ←

فرم علاقه‌مندی به حضور جلسات نمایش فیلم