پینوکیو

خلاصه داستان

در ایتالیای تحت حاکمیت فاشیسم میان دو جنگ جهانی، ژپتوی نجار که سال‌هاست در سوگ از دست دادن پسرش کارلو غرق شده، در شبی طوفانی و از سر درد، پیکره‌ای چوبی می‌تراشد. روح جنگل به این عروسک جان می‌بخشد، اما پینوکیو برخلاف انتظار ژپتو، فرزندی مطیع، سر به زیر و جایگزینی کامل برای کارلو نیست؛ بلکه موجودی بازیگوش، پرسش‌گر و سرکش است. در جامعه‌ای که ارزش انسان‌ها را به اطاعت کورکورانه از ارتش و قالب‌های خشک تعمیم می‌دهد، پینوکیو ناچار می‌شود میان قالبِ دیکته‌شده دیگران و زیستن در اصالت وجودی خود دست به انتخابی بنیادین بزند.

از نگاه دیگر منتقدین

این استاپ‌موشن شاهکار با کسب اسکار بهترین پویانمایی و تحسین گسترده منتقدان جهانی، امتیازهای IMDb: 7.6 و Rotten Tomatoes: 97% را ثبت کرده است. منتقدان جهان توانایی دل‌تورو در بازتعریف یک متل کهن را ستودند؛ فیلمی که نشان می‌دهد عشق حقیقی زمانی آغاز می‌شود که دیگری را نه به‌عنوان قالبی برای پر کردن حفره‌های روانی خود، بلکه دقیقاً همان‌گونه که هست در آغوش بکشیم.

دریچه تماشا از نگاه خودنویس

ما در مجالس سکوت و تصویر به تماشای پینوکیو می‌نشینیم تا گره‌های رابطه با والدین، سوگ‌های ناخوانده و رهایی از بندهای مطیع‌سازی را بررسی کنیم:

• شکستن قالب مطیع‌سازی و نجات از بار مقایسه: پینوکیو در بدو تولد با بار یک فقدان روبه‌رو می‌شود؛ ژپتو او را با شبح فرزند بی‌نقص گذشته مقایسه می‌کند. ما نیز در روان خود بخش‌هایی داریم که مدام برای «خوب و مطیع بودن» تحت فشار قرار می‌گیرند تا مبادا طرد شوند.
• تفکیک هویت اصیل از انتظارات تحمیلی: پیام عمیق فیلم نه در تبدیل چوب به گوشت و پوست، بلکه در تبدیل اطاعت منفعل به عاملیت آگاهانه است؛ حرکتی که در خودنویس تمرین می‌کنیم تا با کلمات، مرز میان هویت اصیل خود را از خواسته‌های دیکته‌شده محیط تفکیک کنیم.
• پذیرش نابسندگی و ارزش بی قیدوشرط وجود: پینوکیو کامل نیست، اشتباه می‌کند و پر از ترک‌های چوبی است. شفا زمانی در رابطه ژپتو و پینوکیو رخ می‌دهد که ژپتو دست از بازسازی گذشته برمی‌دارد و نابسندگی واقعیت اکنون را می‌پذیرد.